สมุนไพรไทยทางเลือกหรือทางรอดสำหรับโควิด

สมุนไพรไทยทางเลือกหรือทางรอดสำหรับโควิด

ปัจจุบันหน่วยงานต่างๆ ได้มีการวิจัยยาสมุนไพรแก้โควิด-19 หลายตัวด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นฟ้าทะลายโจร ซึ่งชาวบ้านสามารถหาใช้ได้ง่าย และเป็นที่พูดถีงอย่างมากในขณะนี้ หรือกระชายขาว ซึ่งต้องใช้วิธีสกัดสารสำคัญออกมา โดยผลวิจัยของกระชายขาวทำในลักษณะธุรกิจ และเตรียมจดสิทธิบัตรแล้ว แต่เนื่องจากกรรมวิธีในการสกัดสารสำคัญ จำเป็นต้องใช้เครื่องจักร ชาวบ้านจึงไม่สามารถนำกระชายขาวมารับประทานแก้โควิด-19 ได้เองเหมือนกับฟ้าทะลายโจร

วันนี้จะขอพูดถึงการนำสมุนไพรไทยมาใช้ในช่วงสถาการณ์วิกฤต โควิด 19 กัน

สำหรับฟ้าทะลายโจรซึ่งถือว่าเป็นสมุนไพรที่ให้ผลในการรักษาโควิด-19 ได้อย่างชัดเจนนั้น

นายปานเทพ ระบุว่า ปัจจุบันมีหลายองค์กรที่ทำวิจัยเกี่ยวกับฤทธิ์ของฟ้าทะลายโจรในการรักษาโควิด-19 เช่น มหาวิทยาลัยรังสิต กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งผลออกมาระดับหนึ่งแล้ว กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ก็มีการรายงานผลเรื่องการใช้ฟ้าทะลายโจรในหลอดทดลอง รวมทั้งได้ร่วมศึกษาวิจัยการใช้ฟ้าทะลายโจรรักษาโควิด-19 ใน 9 โรงพยาบาลกับผู้ป่วย 304 คนที่มีอาการน้อย ซึ่งปรากฏว่าได้ผลดี นอกจากนั้น ล่าสุดเพิ่งมีผลงานวิจัยของคนไทยเรื่อง “ฟ้าทะลายโจรยับยั้งเชื้อโควิด-19” ที่ถูกตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับโลก ซึ่งน่าจะเป็นสมุนไพรตัวแรกทีมีผลวิจัยในเรื่องนี้โดยตรง

“ที่ผ่านมา มีการทดลองใช้ฟ้าทะลายโจรกับผู้ป่วยโควิด-19 ไปแล้ว 304 คน ซึ่งปรากฏว่าทุกคนหายป่วยภายในระเวลาเพียง 5 วัน

โดยอาการดีขึ้นตั้งแต่วันที่ 2 หรือวันที่ 3 และทุกคนหายป่วยสามารถกลับบ้านได้ทั้งหมด ไม่มีใครมีอาการเชื้อลามเข้าสู่ปอดเลยสักคนเดียว ถ้าสามารถใช้ฟ้าทะลายโจรรักษาให้ทุกคนหายป่วยจากโควิด-19 ได้ สำหรับคนไทยแล้วโควิด-19 ก็จะไม่ต่างจากไข้หวัดธรรมดา คนไข้เหล่านี้ก็ไม่จำเป็นต้องแอดมิด ซึ่งจะช่วยลดภาระของโรงพยาบาล” นายปานเทพ ระบุ

การใช้ฟ้าทะลายโจรในการรักษาโควิด-19 จะเป็นการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ในการรักษาโควิด-19 เนื่องจากปัจจัยดังนี้ 1.ปัจจุบันเชื้อโควิด-19 กลายพันธุ์ 2.การฉีดวัคซีนไม่สามารถป้องกันโควิด-19 ได้ 100% และไม่มีวัคซีนเพียงพอที่จะป้องกันโรค 3.ผู้ป่วยไม่แสดงอาการ ทำให้การควบคุมโรคทำได้ยากมาก เมื่อควบคุมยากจึงมีแค่ 2 วิธีที่จะจัดการ คือ วิธีแรก ฉีดวัคซีนให้ประชาชนให้ได้มากที่สุด ซึ่งก็ยังไม่รู้ว่าจะทำได้หรือไม่ เพราะปัจจุบันการนำเข้าวัคซีนยังทำได้น้อยมาก วิธีที่สอง คือ ทุกคนสามารถรักษาให้หายป่วยได้โดยไม่ต้องไปหาหมอ ไม่ต้องตรวจเชื้อ เช่น หากสงสัยว่าติดโควิด-19 ก็กินฟ้าทะลายโจร อาการก็จะดีขึ้นและสามารถหายป่ายได้ ซึ่งไม่ว่าจะแค่เป็นไข้ธรรมดาหรือติดโควิด-19 ก็สามารถกินฟ้าทะลายโจรได้โดยไม่มีผลข้างเคียง เมื่อไม่ต้องไปหาหมอก็ไม่ต้องสร้างภาระให้โรงพยาบาล

ซึ่งเป็นที่น่ายินดีว่าทางกรมการแพทย์แผนไทยฯ มีแผนที่จะแจกจ่ายยาฟ้าทะลายโจรให้แก่โรงพยาบาลต่างๆ เพื่อเป็นทางเลือกในการรักษาผู้ป่วยโควิด-19 ด้วย โดย อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยฯ เปิดเผยว่า กรมการแพทย์แผนไทยฯ ได้ส่งมอบยาฟ้าทะลายโจรให้แก่โรงพยาบาลใน 76 จังหวัดทั่วประเทศ ซึ่งแพทย์สามารถพิจารณานำมาใช้กับผู้ป่วยโควิด-19 ที่มีอาการน้อยๆ หรือใช้กับผู้ป่วยในโรงพยาบาลสนามได้

“การจะใช้ยาฟ้าทะลายโจรรักษาผู้ป่วยโควิด-19 หรือไม่นั้นอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ แต่ก็อยากให้แพทย์ตามโรงพยาบาลต่างๆพิจารณาการรักษาด้วยวิธีนี้ อยากให้ศึกษาผลการวิจัยที่ผ่านมาซึ่งมีผู้ป่วยโควิด-19 จำนวน 304 คน ที่รักษาด้วยยาฟ้าทะลายโจรแล้วหายดี” พญ.อัมพร กล่าว

ทั้งนี้ สำหรับสรรพคุณของฟ้าทะลายโจรในการรักษาโควิด-19 นั้น นายปานเทพ ชี้แจงว่า ฟ้าทะลายโจรมีตัวยาสำคัญ คือ กลุ่มแรกเรียกว่า โทเทิล แลคโตน (Total Lactone) หรือแลคโตนรวม ซึ่งตามมาตราฐานยาสมุนไพร ฟ้าทะลายโจรที่นำมาใช้ต้องมีแลคโตนไม่ต่ำกว่า 6% และสารที่เรียกว่า แอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) ซึ่งต้องมีไม่น้อยกว่า 1% ซึ่งจากการวิจัยของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ที่รวบรวมเอกสารการทดลองการใช้ฟ้าทะลายโจรยับยั้งโควิด-19 ในหลอดทดลองค้นพบว่าสารที่สามารถยับยั้งเชื้อไวรัสนั้นสามารถทำได้ทั้งสารแอนโดรกราโฟไลด์ ที่สกัดโดยโรงงานขนาดใหญ่ และสารแอนโดรกราโฟไลด์ ที่ได้จากการสกัดหยาบรวมๆ เช่น นำใบมาตากแห้งแล้วบดเป็นผงใช้ได้เลย โดยไม่ต้องแยกสารสกัดออกมา

ซึ่งสารสกัดเหล่านั้นเมื่อเทียบกันแล้ว ผลปรากฏว่าการสกัดหยาบโดยรวมให้ฤทธิ์ทางยาดีกว่าสารสกัดเดี่ยวๆ ของแอนโดรกราโฟไลด์ ซึ่งหมายความว่าแพทย์แผนโบราณที่ไม่ต้องผ่านกระบวนการแบบโรงงานขนาดใหญ่สามารถผลิตยาฟ้าทะลายโจรที่ได้ผลดี หรือชาวบ้านที่เด็ดฟ้าทะลายโจรมาจากแห้งกินเองก็ได้สรรพคุณทางยาไม่แพ้ยาจากสารสกัดหรืออาจจะดีกว่าด้วยซ้ำ ซึ่งเท่ากับชาวบ้านจะมีโอกาสในการพึ่งพาตัวเอง ซึ่งต่างจากกระชายขาวที่ต้องสารสำคัญออกมาเท่านั้น

อย่างไรก็ดี สำหรับผู้ที่จะกินยาฟ้าทะลายโจรที่วางขายในท้องตลาดทั่วไปเพื่อรักษาโรคโควิด-19 ซึ่งเป็นโรคหวัดชนิดหนึ่งนั้น นายปานเทพ ให้คำแนะนำ ว่า เนื่องจากปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์ในฟ้าทะลายโจรที่ใช้การรักษาโรคหวัดทั่วไปจะต้องใช้ประมาณ 60 มิลลิกรัมต่อวัน ซึ่งในการผลิตยาฟ้าทะลายโจรกำหนดค่ามาตรฐานว่าจะต้องมีสารแอนโดรกราโฟไลด์ไม่ต่ำกว่า 1% แปลว่าหากยาฟ้าทะลายโจรแบบแคปซูลขนาด 350-400 มิลลิกรัม ผู้ป่วยด้วยไข้หวัดทั่วไปก็ต้องกินวันละ 16 เม็ด คือกิน 4 มื้อ มื้อละ 4 เม็ด

ส่วนโรคโควิด-19 ซึ่งเป็นกลุ่มโรคไข้หวัดที่มีอาการรุนแรงกว่า จากการทดลองใช้กับผู้ป่วยทั้ง 304 คน พบว่า จะต้องใช้ปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์ในฟ้าทะลายโจรเป็น 3 เท่าของการรักษาโรคหวัดทั่วไป หรือประมาณ 180 มิลลิกรัมต่อวัน คือ หากในยาฟ้าทะลายโจรมีสารแอนโดรกราโฟไลด์อยู่ 1% ตามมาตรฐานขั้นต่ำ ผู้ป่วยก็ต้องกินยาฟ้าทะลายโจรวันละ 48 เม็ด

แต่ทั้งนี้ จากการตรวจสอบพบว่าบริษัทต่างๆ ที่ผลิตยาฟ้าทะลายโจรในปัจจุบันจะนำทั้งกิ่ง ก้าน ใบของฟ้าทะลายโจรมาตากแห้ง ปั่นเป็นผง ซึ่งวิธีนี้จะสามารถผลิตยาฟ้าทะลายโจรที่มีปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์ถึง 2.5% ซึ่งสูงกว่าค่ามาตรฐานมาก

ดังนั้น หากอยากรู้ว่าผู้ป่วยโควิด-19 ซึ่งกินยาฟ้าทะลายโจรที่วางขายในท้องตลาด แคปซูลขนาด 400 มิลลิกรัม จะต้องกินจำนวนเท่าไร ก็ให้คำนวณโดยเอา 2.5 x 4 = ยาฟ้าทะลายโจร 1 เม็ด จะได้สารแอนโดรกราโฟไลด์ 10 มิลลิกรัม หากต้องการได้สารแอนโดรกราโฟไลด์ 180 มิลลิกรัม ก็ต้องกินวันละ 18 เม็ด หรือวันละ 3 มื้อ มื้อละ 6 เม็ด จึงจะสามารถหายป่ายได้ หรือถ้าจะให้ได้ปริมาณที่แม่นยำก็พิจารณารายละเอียดข้างขวดก่อนว่ายาฟ้าทะลายโจรที่ซื้อมานั้นมีสารแอนโดรกราโฟไลด์กี่เปอร์เซ็นต์แล้วคำนวณตามสูตรดังกล่าว

ส่วนยาฟ้าทะลายโจรที่ผลิตโดยคลินิกแพทย์แผนไทยและโรงพยาบาลศิริราชนั้นจะใช้เฉพาะใบฟ้าทะลายโจร ซึ่งจากการตรวจพบว่าจะได้สารแอนโดรกราโฟไลด์ถึง 3.3% ดังนั้น แปลว่าผู้ป่วยโควิด-19 ซึ่งกินยาฟ้าทะลายโจรที่ผลิตโดยคลินิกแพทย์แผนไทยและโรงพยาบาลศิริราช แคปซูลขนาด 400 มิลลิกรัม

คำนวณโดยเอา 3.3 x 4 = ยาฟ้าทะลายโจร 1 เม็ดจะได้สารแอนโดรกราโฟไลด์ 13.2 มิลลิกรัม หากต้องการได้สารแอนโดรกราโฟไลด์ 180 มิลลิกรัม จะกินยาแค่วันละ 12 เม็ด หรือวันละ 4 มื้อ มื้อละ 3 เม็ดเท่านั้น ซึ่งแน่นอนว่าถ้าใช้เฉพาะใบซึ่งให้สารแอนโดรกราโฟไลด์มากกว่า ราคาก็น่าสูงกว่า ดังนั้นประชาชนก็มีทางเลือกที่หลากหลาย

“ วิธีกินยาฟ้าทะลายโจรเพื่อรักษาโควิด-19 นั้น ให้เลือกยาที่มีมาตรฐาน อย. ซึ่งโดยเฉลี่ยแคปซูลขนาด 350-400 มิลลิกรัม จะกินวันละ 12 เม็ด คือกิน 4 มื้อ มื้อละ 4 เม็ดก่อน ถ้าวันที่ 2 อาการดีขึ้น ก็แปลว่าปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์เพียงพอเหมาะสมกับอาการป่วยในขณะนั้น แต่ถ้าวันที่ 2 อาการยังไม่ดีขึ้น ก็กินยาเพิ่มมากขึ้นทีละน้อย” นายปานเทพ ระบุ

ข้อมูลอ้างอิง https://www.dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=30701